Atatürk'ün "The Daily Express" muhabirine demeci (TURKEY FOR THE TURKS);

7 Ocak 1921 tarihli "The Daily Express" gazetesinden alıntılar:

-Türkler İçin Türkiye. (TURKEY FOR THE TURKS.)

-Milliyetçi Lider Amaçlarını Açıklıyor. (NATIONALIST LEADER EXPLAINS HIS AIMS.)

-Var Olma Hakkı. (RIGT TO EXIST.)

"The Daily Express"e Mesaj;

Konstantinopol, 4 Ocak 1921 (Dün alındı.)

Barış şartlarına dair bir beyanat vermesi talebimize cevaben, Küçük Asya'daki Ankara karargâhından Türk milliyetçi lideri Mustafa Kemal Paşa tarafından "The Daily Express" editörüne hitaben çekilmiş aşağıdaki telgrafı bugün aldım:

"Ankara

Barış şartlarının mesuliyeti bana ait değildir. Her şey Ankara'daki Büyük Millet Meclisi'nin elindedir. O Meclis, emperyalist kuvvetler tarafından milletin mevcudiyetine karşı yapılan tecavüzü müteakip meşru müdafaa amacı ile teşkil olundu.

Meclis'in hedefleri hem açık hem dolaylı olarak muhtelif vesilelerle mükerreren beyan edildi. Meclis milli sınırlar dahilinde tam milli bağımsızlığı emniyet altına almak ve Türk halkı için hilafet ve saltanat makamını muhafaza etmek üzere toplandı.

Türk halkı sadece kendi bağımsız mevcudiyet hakkının tanınmasını talep etmektedir. Meclis, milleti kapitalist ve emperyalist tahakkümünden kurtarmakta muvaffak olacağına ve milli iktidar ve hakimiyeti yenden kuracağına inanmaktadır.

Meclis'in emirlerine itaat ile milleti kapitalist ve emperyalist düşmanlarına karşı müdafaa vazifesini yapmak üzere kurulan ve bu maksadı engelleyen kim olursa olsun cezalandıracak düzenli bir ordu vardır.

Meclis, başlanan reformlarla halkı içinde bulunduğu sefaletin sebeplerini bertaraf etmeyi en mühim hedef olarak değerlendirmektedir. Meclis, dikkatini toprak, eğitim, adalet, maliye ve ekonomi ile alakalı meselelere hasredecektir ve toplumsal kardeşlik ve işbirliği esas temeline dayalı milli ihtiyaçların icap ettirdiği yeni bir teşkilatlanmayı planlamaktadır.

Meclis, milli hususiyet ve ananeleri hesaba katmak suretiyle bu reformları uygularken kendine has milli prensiplere dayanacaktır.

Mustafa Kemal"

Kaynakça:

-The Daily Express, 7 Ocak 1921'den aktaran: "İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919-1938), c.3, Hazırlayan: Bilal N. Şimşir, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1979, s.7-8. İngilizce metin, Em. Tnk. Kd. Alb. Ercan Güner tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Aktaran: ABE. , C..10 (1920-1921), s.250.51

Not:

7 Ocak 1921 tarihinde "The Daily Express" gazetesi Mustafa Kemal Paşa’nın bildirisini yayımlarken aynı gün İngiliz Resmî Gazetesi "The London Gazette"de Karadeniz Ordu Komutanı General Milne’nin İngiliz Savaş bakanlığına gönderdiği 17 sayfadan oluşan raporu yayımlanmıştır.

General Milne, bu raporunda, Mondros Mütarekesi’nin imzalandığı tarihten, 10 Ağustos 1920 tarihinde imzalanan Türk Barış Antlaşması’na kadar geçen sürede, yönetimindeki kuvvetlerin ve kendisinin bulunduğu faaliyetleri aktarmış ve Türk Ulusal Hareketinin gelişimini ayrıntılı bir biçimde ele almıştır.

General Milne, yazısında Mustafa Kemal Paşa’nın askerlikten istifa ederek kendisini vatanını koruma yolunda çalışmaya adadığından bahsetmiş, Misak-ı Milli’yi İngilizce olarak "The home of their race" şeklinde tanımlamıştır. Ayrıca, Eylül 1919’un ilk haftasında gerçekleşen Sivas Kongresi’nde, hükümet ile Anadolu arasındaki bağlantının kesilmesi kararı alındığına değinerek, bu süre zarfında İngiliz yetkililerinin kontrolü altında konuşlanan yerlerde, telgrafların hiçbir şekilde çakışmamasının ilginç olduğunu ifade etmiştir. Bunun yanında, 16 Mart 1920 sabahı, Korgeneral H. F. M. Wilson’a İstanbul’u işgal emrini verdiğini belirtmiş, hükümetin silahlandırdığı Anzavur liderliğindeki kuvvetlerin faaliyetlerinden bahsetmiştir. Son olarak da Ulusçuların İzmit’teki baskını hakkında ayrıntılı bilgi vermiştir.