Erzurum Vilayeti'ne (15 Temmuz 1920);

Millî Mücadele’nin ilk yıllarında, vatanın kurtuluşu için mücadele eden kadroların bir çoğu Bolşevikliğe yakın durmuşlardır. Bu duruş gerek yurt içinde, gerekse yurt dışındaki Millî Mücadele kadrolarında, yaygın bir Bolşeviklik edebiyatı görülmesine neden olmuştur. Özellikle Ankara’da 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin daha yeni açıldığı bu dönemde, birçok mebus Bolşevik olmaktan bahsetmekte ve tek kurtuluş yolunu Bolşevik olmakta görmekte, "Yeşilordu" söylentisi bütün doğunun dilinde de bir efsaneye dönüşmektedir. Bakü’de kurulan TKF’nin (Türkiye Komünist Fırkası) komünist birliklerinin Anadolu’nun sınırlarında beklemekte olduğu söylentisi de herkesin dilindedir. "Bolşevik Taburu" adı verilen bir birlik cephede savaşmakta, Çerkez Ethem dahi Bolşevik lider olma sevdası gütmektedir. Üstelik en büyük düzenli kolordumuzun komutanı Kâzım Karabekir Paşa bile komünist olmaktan bahsetmekte ve bu konuda Ankara’ya baskı çalışmalarını sürdürmektedir.

Bolşevikliğe karşı duyulan yakın ilgi yalnız fikir alanında kalmamış örgütlenme safhasında da kendini göstermiştir. Rusya’daki yeni rejimin ne olduğu araştırılırken, sol teşekküllerin kurulup faaliyet göstermeleri resmi çevrelerce hoşgörü ile karşılanmış ve bilmezlikten gelinmiştir. Çünkü bu dönemde Rusya’ya şirin görünmenin yanı sıra "Bolşeviklik" resmi çevrelere pek de korkulacak bir şey gibi gelmemektedir. Bu kadar Bolşevik edebiyatının yanında Rusya’daki ihtilalin ve kurulmakta olan yeni düzenin ne olduğu hakkında Anadolu’da ciddi sayılabilecek bir bilgi birikimi de yoktu(1).

Bolşevikliğe karşı duyulan yakın ilginin bir İngiliz propagandası olduğunu bilen Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal Paşa, 15 Temmuz 1920 günü Ankara'dan Erzurum Vilayeti'ne çektiği telin de:

"Çıkış yeri: Ankara

Numarası: 3400

Alındığı mahal: Trabzon

4544

Adet: 36

Erzurum Vilayeti'ne

Bolşevikler aleyhine İngilizlerle bir ittifak yapacağımız Azerbaycan'da yayılmaktadır. Bu söylentiler, İngilizlerin propagandasından başka bir şey değildir. Memleketimizi parçalamak ve mahvetmek isteyen İngilizlerin bilhassa Bolşevikler aleyhine bu söylentileri resmen tekzip olunur. Bu tekzibin Türkçe ve mümkün olduğu takdirde Fransızca ve Rusça olarak basılarak sınır haricine İran'a, Kafkasya'ya ve yabancı memleketlere ulaştırılmasının temini ehemmiyetle rica olunur.

15 Temmuz 336 [1920]

Büyük Millet Meclisi Reisi

Mustafa Kemal (2)"

Kaynakça:

1-)İsmail Akbal, "Milli Mücadele Yıllarında Muhalif ve Bolşevizm Karşıtı Bir Vali: Kapancızâde Hamit Bey", (https://www.academia.edu/55633370/Milli_M%C3%BCcadele_Y%C4%B1llar%C4%B1nda_Muhalif_ve_Bol%C5%9Fevizm_Kar%C5%9F%C4%B1t%C4%B1_Bir_Vali_Kapanc%C4%B1z%C3%A2de_Hamit_Bey)

2-)Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Arşivi, Kutu 21, Belge No: 58'den aktaran; Atatürk'ün Bütün Eserleri, Cilt:9, (1920), Kaynak Yayınları, s.56'daki dip not ta: Eski yazı belge Dr. Derviş Kılınçkaya tarafından okunmuştur. Ayrıca bkz. "Atatürk'ün Tamim Telgraf ve Beyannameleri IV", Hazırlayan: Nimet Arsan, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1964, s.345.