"Türk Kanun Medenisi'nin yürürlüğe girmesi [4 Ekim 1926];

"Türk Kanun Medenisi; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 17 Şubat 1926 tarihli 57. toplantı 1. celsesinde müzakere olunan ve oy birliğiyle kabul edilerek 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe konulan 743 sayılı kanundur. [Bkz. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre 2, c.22, TBMM Matbaası, 1977, s. 229-234.]
1924 ve 1935 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevini sürdüren Kâzım Özalp, Türk Kanun Medenisi kanunun kabulü hakkında şu bilgiye yer vermektedir:
"Atatürk, yeni Türk devletini Batı usullerine göre geliştirmeye karar vermişti. Bu yolda yaptığı inkılapların biri de İsviçre Medeni Kanunu'nun Türkiye için aynen kabul ettirmek oldu. Bununla memleketimiz batı medeniyetine uygun bir yola girmiş olacaktı.
Bu kanunun en değerli hukukçularımızdan teşkil edilen bir heyet aynen tercüme etti. Kanun Adliye Vekili Mahmut Esat Bey tarafından Meclis'e getirildi. Müzakere edileceği gün Atatürk Meclis'e geldi. Meclis Reisliği odasında istişare ederken, kanunun hiç bir maddesini değiştirmeden tam olarak müzakere edilmesi ve kabul edilmesi lazım olduğunu söylüyordu. Bu arada bazı mebusların Atatürk'ü görmek istedikleri haberi geldi. Kimler olduğu soruldu. Abdullah Azmi Efendi ve Rasih Efendi ve daha birkaç hoca mebusun isimleri söylendi. Kabul etti ve ne istediklerini sordu. Şer'iye vekilliği yapmış olan Abdullah Azmi Efendi 'Medeni Kanun hakkında bir ricamız var' diyerek isteklerini anlattı. Kanun maddelerini müzakere etmeyerek bütün halinde kabul edeceklerini, yalnız bir iki kelime ilavesine müsaade olunmasını arzu ediyorlardı. Bu kelimelerde birden fazla kadın ile evlenmeyi mümkün kılacak ve Müslüman kızların gayrimüslim erkeklerle evlenmelerine mâni olacak manada kayıtlar idi. Başvekil İsmet Paşa'da orada bulunuyordu. Atatürk, 'Bu kanunun en mühim maddeleri bu söylediklerinizdir. Biz bütün dünyaya İsviçre Medeni Kanunu'nu kabul ettiğimizi ilan edeceğiz. Onlar bundan sonra Türklerin birden fazla kadınla evlenmeyeceklerini kabul edecekler, dediğiniz yapılır ise bunu nasıl izah ederiz? Bütün dünyayı aldatmış bir duruma geliriz. Meclis'in ve devletin itibarı kalmaz. Kanunun aynen kabulü lazımdır. Oylarınızı veriniz' dedi ve ilave olarak 'Zorlama yok. Her aile kızlarına kendi duygu ve alışık oldukları ahlak ve âdetlere göre terbiye verir ve dikkat eder' dedi." [Bkz: "Özalp Atatürk'ü Anlatıyor", Milliyet, 20 Kasım 1969, s.7.]
Not:
Türk Kanun Medenisi kanunu, 22 Kasım 2001'de ülkenin yasama organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kabul ettiği ve 1 Ocak 2002 tarihli Türk Medeni Kanunu'nun [Resmi olarak Kanun No: 4721] yürürlüğe girmesiyle kalkmıştır.
Türk Medeni Kanunu, kişileri aileler, miraslar ve eşyalar üzerine münasebetleri düzenleyen kanundur. Kişilerin hak ve ödevleri, ailenin kuruluşu, miras ilişkilerinin düzenlenmesi, medeni kanunun konuları içine girer.
Türk Medeni Kanunu yaklaşık beş kitaptan oluşmaktadır: https://web.archive.org/web/20160305074043/https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k4721.html
![Mustafa Kemal ATATÜRK 'ün 10. Yıl Söylevi [29 Ekim 1933];](https://static.wixstatic.com/media/e74b71_19ddfbe6f5244636a781fb3d532c2484~mv2.jpg/v1/fill/w_980,h_728,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e74b71_19ddfbe6f5244636a781fb3d532c2484~mv2.jpg)
![Atatürk'ün, Halk Fırkası Grup Toplantısı'nda Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda Yapılacak Değişiklikler Hakkında Konuşması [29 Ekim 1923]:](https://static.wixstatic.com/media/e74b71_ef01b18ca6974c5b8ce0a2e304bdb032~mv2.jpg/v1/fill/w_980,h_706,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e74b71_ef01b18ca6974c5b8ce0a2e304bdb032~mv2.jpg)
!["[...] Cumhuriyetin Kuruluşuyla İlgili Yasa Tasarısını İsmet Paşa İle Hazırladık [28/29 Ekim 1923];](https://static.wixstatic.com/media/e74b71_4b1a9a1b5c8145f6878a79f340b2afc5~mv2.jpg/v1/fill/w_840,h_1100,al_c,q_85,enc_avif,quality_auto/e74b71_4b1a9a1b5c8145f6878a79f340b2afc5~mv2.jpg)
Yorumlar